Atlas Ruimtelijke Kwaliteit Noorbeek en de Wesch
In 2001 heeft de Gemeente Margraten Entree tot het plateau - Atlas Ruimtelijke Kwaliteit Sint Geertruid in ontvangst mogen nemen. Dit zou de de eerste Atlas van de gemeente Margraten zijn in een serie Atlassen voor alle beschermde dorpsgezichten binnen haar gemeentegrenzen. Hiermee heeft de gemeente gekozen voor een praktisch en waardevol instrument ten behoeve van beheer en behoud van haar dorpsgezichten. Een instrument in de geest van de Nota Belvedere en vooruitlopend op de Nota Ruimte.
In 2002 volgde Moge ongerepte vrede uw deel zijn - Atlas Ruimtelijke
Kwaliteit Mheer en in 2003 hebben de samenstellers van deze methodiek Verheven
in het beekdal - Atlas Ruimtelijke Kwaliteit Noorbeek en de Wesch het
licht doen zien.
Iedere Atlas bestaat uit drie onderdelen:
- de inventarisatie van de bestaande bebouwing op objectniveau
- het 'beeldverhaal', de inhoudelijke rapportage met een rijk geïllustreerde analyse van de bebouwing en het landschap, bestaande uit een karakterschets (cultuurhistorische analyse van de bestaande bebouwing, structuur en groen), een beeldkwaliteitplan (de visie van de gemeente op het beeld en de sfeer van het beschermde gezicht in de toekomst) en gebiedsgerichte criteria (het instrument op objectniveau om de ambities in de toekomst te realiseren)
- het 'praktijkboek' met de regels van het spel, een leidraad voor een ieder die zijn weg wil vinden in het netwerk van procedures dat men moet doorlopen alvorens een plan realiteit wordt.
De informatie uit het beeldverhaal kan een bijdrage leveren aan de integratie van de streekeigen bouwtradities in hedendaagse ontwerpen, vormt een bron van inspiratie en biedt een toetsteen voor de beoordeling van (de kwaliteit van) nieuw- of verbouwplannen. De juridische leidraad helpt voorkomen dat plannen voortijdig sneuvelen omdat men de spelregels onvoldoende zou kennen.
De titel 'Verheven in het beekdal' voor de Atlas van Noorbeek en de Wesch
is gekozen omdat hij de belangrijkste vormgevende aspecten van deze
nederzettingen weergeeft. Enerzijds liggen Noorbeek en de Wesch op het plateau
van Margraten: Noorbeek op de helling en de Wesch in het beekdal. Anderzijds
zijn Noorbeek en de Wesch allebei een bedevaartsoord waardoor zij een
bijzondere rol hadden (en hebben) en daardoor een bijzondere uitstraling,
bebouwingskarakteristiek en ruimtelijke structuur hebben ontwikkeld.