De Vernelsberg in het Heuvelland

Aanleiding — Aanleiding tot de cultuur- en bouwhistorische analyse van de voormalige boerderij Vernelsberghoeve aan de Plaatweg te Epen is het voornemen van de eigenaren om het complex waar nodig te restaureren en geschikt te maken voor een nieuwe bestemming. Het woonhuis zal bewoond worden door de opdrachtgever en zijn gezin, terwijl een deel van de economiegebouwen (paardenstal en vakwerkschuur) verbouwd wordt tot groepsaccommodatie. Een en ander heeft ruimtelijke consequenties die in het kader van artikel 19 WRO zijn afgehandeld. Voor de ingrepen met betrekking tot het beschermde complex geldt het vergunningstelsel ingevolge de Monumentenwet 1988. Om voor de Belastingdienst een overzicht op te stellen van wel of niet fiscaal aftrekbare werkzaamheden, zijn een cultuur- en bouwhistorische analyse en een gebrekenplan opgesteld.

Landgoed en hoeve de Vernelsberg in het heuvelland bij Epen	Schematische weergave van het complex

Het onderzoek heeft de volgende res novae (nieuwe zaken) aan het licht gebracht:

• de toponiem Vernelsberg verwijst naar de elzen die langs de Geul staan
• de boerderij heeft vermoedelijk een voorganger met een andere functie gehad
• vanuit de bekende gegevens is de geschiedenis van de eigenaren op de Vernelsberghoeve terug te voeren tot de zeventiende eeuw
• de familie Hoeberechts had in het verleden zowel de Vernelsberghoeve als de Volmolen in handen, waardoor een ‘agrarische keten’ ontstond
• de boerderij is te typeren als een variant op het gesloten hoftype met een zijlangsdeelschuur in vakwerk
de ouderdom van de huidige bebouwing is te dateren op de tweede helft van de achttiende eeuw. De bewoning van de locatie de Vernelsberg is echter veel ouder. Die gaat terug tot de veertiende eeuw