Cuypers' biografie

In de miscellanea kunt u allerlei zaken vinden: we hebben een keuze van de publicaties van Wies van Leeuwen, waarvan u er enkele kunt downloaden. Voorts hebben we een overzicht van andere publicaties die in 2007 zijn of in 2008 nog zullen verschijnen en de belangrijkste websites over Cuypers die zijn gelanceerd. Maar we starten met de documentaire van L1 over de musical. Tekstschrijver Hans van Bergen heeft kunnen steunen op het manuscript voor de biografie van Wies van Leeuwen en het onderzoek Rien de Pareil van Res nova bij zijn visie op het leven van Cuypers

Cuypers de musical

Publicaties in het kader van Cuypers' jaar 2007

Behalve de biografie zijn in 2007 nog enkele andere publicaties verschenen rond de persoon en het werk van Cuypers:

De eerste die het licht zag is de kleine monografie Cuypers op de Kranenburg van Bart Hartelman en Frits Niemeijer. De nog oudst bestaande kerk van Cuypers (1854) op de Kranenburg bij Vorden vormt op dit moment het middelpunt van een tentoonstelling in het Museum voor Heiligenbeelden, waar de auteurs nauw bij betrokken zijn. In deze publicatie wordt voor het eerst de ontwikkeling van het kerkdorp Kranenburg op basis van archiefonderzoek uit de doeken gedaan. Cuypers bouwde hier niet alleen de kerk en de pastorie, maar ook de lagere school. Verder zou hij betrokken zijn geweest bij de kapel op de begraafplaats tegenover de kerk en het koetshuis van De Wientjesvoort, waar de stichters van dit Cuyperscomplex verbleven, de familie van Dorth tot Medler. U kunt de publicatie bij het museum kopen.
In opdracht van het stedelijk museum 'Het huis van Cuypers' te Roermond schreef Ileen Montijn, Schoonheid als hartstocht, waarin 'Cuypers voor beginners' over het voetlicht wordt gebracht. Het is een rijk geïllustreerd boek waarin onder meer vanuit het oogpunt van de materiële geschiedenis gekeken wordt naar het reilen en zeilen van Cuypers, zijn bedrijf en zijn familie en de milieus waarin hij verkeerde. Met verbluffende vaart schetst de auteur de belangrijkste projecten en wederwaardigheden in Cuypers' leven die ze op een toegankelijke manier in een heldere structuur heeft gegroepeerd.
Het Nederlands Architectuurinstituut dat Cuypers' jaar 2007 entameerde als slot van het omvangrijke inventarisatieproject van zijn bedrijfs- en persoonlijk archief, wijdde in het najaar van 2007 een grote tentoonstelling aan de architect. Bij die gelegenheid is een oeuvrecatalogus uitgegeven met een serie artikelen waarin het werk van Cuypers vanuit nationaal en internationaal oogpunt kritisch tegen het licht wordt gehouden.
In 1985 startte Aart Oxenaar als Aio met zijn promotieonderzoek naar P.J.H. Cuypers bij professor Manfred Bock van de Universiteit van Amsterdam. In die tijd kwam hij er niet aan toe dit werk te voltooien. Nu in 2008 is hij in de gelegenheid gesteld dit onderzoek alsnog af te ronden, hetgeen geleid heeft tot het vierde proefschrift over Cuypers. Na Wies van Leeuwen, De maakbaarheid van het verleden, Bernadette van Hellenberg Hubar, Arbeid en Bezieling en Lidwien Schiphorst, Een toevloed van werk, van wijd en zijd, volgt nu: P.J.H. Cuypers en de introductie van het gotisch rationalisme in Nederland. De promotie vindt plaats in het najaar.
Res nova heeft in 2007 de cultuur- en bouwhistorische analyse Rien de pareil over (en in opdracht van) het stedelijk museum 'Het huis van Cuypers' te Roermond voltooid. Het is de eerste detailstudie die aan dit omvangrijke complex, het vroegste opus magnum van Cuypers is gewijd. Het onderzoek bestaat uit twee delen: 'De stad in het klein' (met een nadruk op de activiteiten van Pierre J.H. Cuypers) en 'Icoon van de natie' (over de metamorfosen onder Joseph Th.J. Cuypers). Lopende het onderzoek heeft Bernadette van Hellenberg Hubar tevens een deelrapport over de polychromie van Cuypers geproduceerd: De muziek van het licht. Twee hoofdstukken die na haar promotieonderzoek op de plank zijn blijven liggen, zijn in dit verband geactualiseerd en van een ruime hoeveelheid illustraties voorzien. Er wordt naar gestreefd om een Cd-rom uit te brengen, waarbij behalve deze twee studies de andere onderzoeken worden gepubliceerd die Res nova de afgelopen jaren heeft uitgevoerd, te weten over het familiegraf van Cuypers op de Oude Kerkhof in Roermond (2005) en over het laatst bekende werk van Cuypers, het Kruiswegpark te Roermond (2006). Daarnaast wordt het onderzoek naar het Carmelitessenklooster van Cuypers' leerlingen Jan Kayser en Jan Jorna, verricht door Don Rackham, op de Cd-rom opgenomen.

Websites in het kader van Cuypers' jaar 2007

Opvallend is de aandacht die Cuypers dit jaar via het digitale medium krijgt. Behalve de onderhavige site zijn er verschillende andere te vinden die aan de architect en de activiteiten dit jaar zijn gewijd. Bij wijze van routeplanner kan men het beste beginnen bij de allesomvattende site van het Cuypersgenootschap: www.cuypersjaar.nl. Deze biedt onder de links een overzicht van de andere sites, waarvan we er enkele noemen:

Een compleet overzicht is te vinden op www.cuypersjaar.nl.

Ù Ú

Publicaties van Wies van Leeuwen over Cuypers en aanverwante artikelen

Bent U, na deze website gelezen te hebben, nieuwsgierig naar ander werk van Wies van Leeuwen?
Dan zijn deze titels misschien iets voor u! De onderstreepte titels vormen een link, aan de hand waarvan u het betreffende artikel kunt downloaden. Hieronder zit ook het ego-documentje 'Vijf herinneringen' dat Wies van Leeuwen schreef bij gelegenheid van zijn vijftigste verjaardag.

‘Een visioen van glorievolle monumenten. Waarden en achtergronden van de monumentenbeschrijving’, Bulletin KNOB 82 (1983), 178-199.
Cultuurhistorische Inventarisatie Provincie Noord-Brabant. Kerken tussen 1850 en 1940, 's-Hertogenbosch 1985.
‘Tien jaar onderzoek naar negentiende-eeuwse bouwkunst’, De negentiende eeuw 11 (1987), 108-115.
Met B. van Hellenberg Hubar, ‘Publicaties en evenementen in het kader van “Cuypers-jaar 1985”’, Bulletin KNOB 86 (1987), 179-184.
Redactie en bijdrage aan: D. Nicolaisen, e.a., Een veelkleurig habijt. Kloosters in Nijmegen in de negentiende en twintigste eeuw, Grave 1989.
‘Alberdingk Thijm, Bouwkunst en symboliek’, De Sluitsteen. Bulletin van het Cuypers Genootschap, 5 (1989), 1-44.
Met B. van Hellenberg Hubar, ‘De beginselloosheid tot adagium verheven. De polemische restauratie van de Sint-Servaas te Maastricht’, De Sluitsteen 6 (1990), 75-97.
‘Alberdingk Thijm en het nationale erfgoed’, P.A.M. Geurts e.a. (red), J.A. Alberdingk Thijm. Erflater van de negentiende eeuw, Baarn 1992, 144-156.
‘Pittoreske bouwvallige architectuur versus gerestaureerde monumenten in het werk van P.J.H. Cuypers’, Het schilderachtige. Studies over het schilderachtige in de Nederlandse kunsttheorie en architectuur 1650-1900, De Sluitsteen 12 (1994), 104-117.
De maakbaarheid van het verleden. P.J.H. Cuypers als restauratiearchitect 1850-1918, dissertatie KU Nijmegen 1995, handelsuitgave Zwolle 1995.
‘De ‘neoromaanse’ restauratie van de Onze-Lieve-Vrouwekerk’, Bulletin KNOB 95 (1996), 75-88.
‘Herleving van het verleden. De negentiende en twintigste eeuw’, H. Janssen e.a., 1000 Jaar kastelen in Nederland. Functie en vorm door de eeuwen heen, Utrecht 1996, 199-241.
Redactie en bijdrage:‘”Het voorrecht der restauratie”. Stand van het onderzoek in Nederland’, Negentiende-eeuwse restauratiepraktijk en actuele monumentenzorg. Handelingen van het Nederlands-Vlaams symposium Leuven 13-14 september 1991, Leuven 1999, 21-32.
Vijf herinneringen, ’s-Hertogenbosch 2000.
‘Het Rijksmuseum, van romantische illusie tot monument met toekomst’, Bulletin KNOB 100 (2001), 200-210.
Redactie en bijdrage met R. van de Weijer: ‘De ‘fortune critique’ van het binnenhuis. Het negentiende-eeuwse interieur tussen behoud en herbestemming’, Neostijlen in de negentiende eeuw. Zorg geboden? Handelingen van het tweede Vlaams-Nederlands restauratiesymposium Enschede 3-4 september 1999, Leuven 2002, 77-99.
Redactie van en medewerking aan: Binnen bij boeren. Wonen en werken in historische boerderijen, Zwolle 2003.
‘De herleving van de ‘Brabantse’ gotiek in de negentiende en vroege twintigste eeuw’, Gotiek in Brabant. Colloquium de Brabantse Stad, Bijdragen tot de Geschiedenis 86 (2003), no 3-4, 467-491.